อย่าตกต่ำ เพราะความมั่นใจ

Primary tabs

การตัดสินที่ผิดพลาดและล้มเหลวของ ‘คนเก่ง’ จำนวนไม่น้อย เกิดขึ้นจากความเชื่อมั่นในตัวเองมากเกินไป จนละเลยที่จะวิเคราะห์สถานการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างรอบคอบ ไม่ขอคำปรึกษา ไม่ฟังคำแนะนำจากผู้อื่นก่อนตัดสินใจ แต่คิดเองทำเอง ...ในที่สุด เมื่อตัดสินใจผิดพลาด ไม่เพียงตัวเองรับผล แต่บุคคลที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งองค์กรต้องรับผลร้ายไปด้วย 
 
ตัวอย่างของ จิม บาลซิลี (Jim Balsillie) อดีตซีอีโอ ของบริษัท RIM (Research In Motion) ผู้ผลิต Blackberry น่าจะเป็นบทเรียนการตัดสินใจที่ผิดพลาดได้ดี จากความประมาทคู่แข่ง โดยในปี 2007 แอปเปิ้ลเปิดตัวไอโฟน แทนที่เขาจะรับมือด้วยการสร้างแบรนด์ตัวเองให้แข็งแกร่งในตลาดสมาร์ทโฟน เขากลับเพิกเฉยไม่เชื่อว่าไอโฟนจะเป็นคู่แข่งที่น่ากลัวได้ เพราะฐานลูกค้าของ Blackberry ในตอนนั้นนำหน้าไอโฟนอยู่หลายช่วงตัว เขาใช้เวลาในช่วงนั้น วุ่นวายอยู่กับการพยายามซื้อทีมฮ็อคกี้ 
สิ่งที่เกิดขึ้นในเวลาไม่ถึง 1 ปี ส่วนแบ่งการตลาดของ Blackberry ในสหรัฐฯ ร่วงลงจากร้อยละ 44 เหลือเพียงร้อยละ 9 และหุ้นบริษัทร่วงลงไปถึงร้อยละ 70 ด้วยความประมาท 

 
จิม บาลซิลิ แสดงความรับผิดชอบต่อความบกพร่องในหน้าที่ ด้วยการลาออก แต่ความสูญเสียที่เกิดขึ้นก็ยากจะเยียวยา และแม้มีผู้บริหารชุดใหม่เข้ามาทำหน้าที่แทน แต่ Blackberry ก็ไม่สามารถกลับมาครองส่วนแบ่งตลาดได้อีกเลย
บุคคลหนึ่งกล่าวไว้อย่างน่าฟังว่า  “ปัญหาของโลกนี้อยู่ตรงที่ คนฉลาดมักจะเต็มไปด้วยข้อสงสัย ส่วนคนโง่นั้น กลับเต็มไปด้วยความมั่นใจ” 
 
สิ่งหนึ่งที่เราควรเรียนรู้จากความล้มเหลวในครั้งนี้ คือ คนเรา แม้เก่งเพียงใด จำเป็นต้องการคำปรึกษาและคำแนะนำจากผู้อื่น เพราะการตัดสินใจด้วยตนเองมักมีโอกาสเกิดความผิดพลาดสูง เพราะไม่มีใครมีความครบถ้วนในทุกเรื่อง 
 
การที่ไม่ฟังคำแนะนำ การไม่ขอคำปรึกษาจากใคร พบได้ในคนทำงานแทบทุกองค์กร สาเหตุอาจเกิดจาก มั่นใจในความรู้ ประสบการณ์ของตนเองมากเกินไป  รู้สึกว่าตนเอง “เก่ง” กว่าคนอื่น มีประสบการณ์ความสำเร็จในอดีตเป็นเครื่องยืนยัน ทำให้คิดว่าไม่จำเป็นต้องขอคำปรึกษาจากใคร คิดว่าทำเองได้ ทำถูกต้อง ยึดมั่นเชื่อมั่นในเหตุผลของตนเอง 
 
จำไว้ว่า ความเชื่อมั่นด้วยความเย่อหยิ่ง และไม่ฟังคำแนะนำนั้น เป็นการนำตนเองสู่ความผิดพลาดล้มเหลวได้มากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับบุคคลที่เป็นผู้นำ 
แท้จริงแล้ว ผู้นำจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเรียนรู้จากผู้อื่นเพื่อพัฒนาตนเองและเพื่อช่วยในการตัดสินใจให้รอบคอบและดีที่สุด 
 
ขอคำปรึกษา ก่อนตัดสินใจ จิมมี่ บัฟเฟตต์ (Jimmy Buffett) นักร้องและนักประพันธ์เพลงชาวสหรัฐ ได้กล่าวไว้อย่างน่าฟังว่า   “ถ้อยคำของผู้อาวุโสและผู้มีปัญญาช่วยเราให้เดินไปถูกทาง ถ้าเพียงแต่เราปรารถนาที่จะฟัง”  เป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งก่อนที่เราจะตัดสินใจเรื่องใด ถ้าเราได้ฟังคำแนะนำจากคนที่มีความรู้มีประสบการณ์ ย่อมช่วยให้เราตัดสินใจได้ถูกต้อง ลดโอกาสผิดพลาดได้มากกว่าการคิดเอง ทำเอง แต่ปัญหาอยู่ที่ว่า เราจะฟังหรือไม่ หรือคิดว่าตนเองคิดได้ดีกว่า และไม่จำเป็นต้องฟังคำแนะนำจากใคร
 
มีทีมช่วยคิดโต้แย้ง ในการทำงานควรส่งเสริมการทำงานเป็นทีม ด้วยการไม่ตัดสินใจคนเดียว และสั่งการให้คนอื่นทำ แต่ให้ผู้ร่วมงานมีโอกาสแสดงความคิดเห็น เสนอแนะ แนะนำในเรื่องต่าง ๆ ในการประชุมต้องเปิดโอกาสให้ทุกคนแสดงความคิดเห็น ทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วยอย่างอิสระ ไม่ปิดกั้นความคิดหรือรู้สึกถูกทำให้เสียหน้า แต่เปิดใจกว้างยอมรับฟัง โดยมองว่าเราอาจไม่รู้ทุกเรื่อง ข้อโต้แย้งนั้นอาจเป็นประโยชน์ที่จะทำให้งานดีขึ้น   
 
ฟัง คิด ตัดสินใจ เมื่อรับฟังและถกเถียงรอบด้านแล้ว ผู้นำต้องเป็นคนที่กล้าตัดสินใจเลือกทางใดทางหนึ่ง ในความขัดแย้งที่อาจมีทางเลือกอยู่หลายทาง ต้องกล้าที่จะยอมรับว่ามีบางคนที่ไม่พอใจในการตัดสินใจของเรา และต้องเชื่อมั่นในการตัดสินใจว่าเป็นทางเลือกที่เหมาะสม เป็นประโยชน์สูงสุดต่อองค์กรแล้ว 
 
ปราชญ์ขงจื๊อ ได้กล่าวสั่งสอนศิษย์ไว้อย่างน่าฟังว่า “เมื่อเจ้าพบกับคนที่ดีกว่าเจ้า ให้เจ้าเปลี่ยนความคิดเพื่อให้เป็นเฉกเช่นเดียวกับเขา เมื่อเจ้าพบกับคนที่ไม่ดีเท่าตัวเจ้า จงมองย้อนกลับมาเพื่อสำรวจตัวเจ้าเอง”  
ข้อความข้างต้นกล่าวไว้เมื่อกว่าสองพันปีมาแล้ว แต่คำสั่งสอนดังกล่าวยังคงเป็นความจริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับบุคคลที่เป็นผู้นำ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเรียนรู้จากผู้อื่นเพื่อการตัดสินใจที่ดีกว่า   
ที่มา: งานวันนี้
ปีที่ 16 ฉบับที่ 726 วันที่ 24 กุมภาพันธ์ -3 มีนาคม 2558
 
ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์
นักวิชาการอาวุโส มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด